Хундулуг, чангыс чер чурттугларым!

Хундулуг, чангыс чер чурттугларым!
Силерниң меңээ киирген-Кочетово- Элегес-Аксы оруун асфальтылаар дугайында кол дилеглерин көргеш, 2023 чылдың ноябрь 13-те Тыва Республиканың орук-транспорт комплекизиниң сайыды Ш. А.Чыргал-оолга дилегни киирдим. Ам ол орукту Кочетово суурдан чүгле 5 хире километр черниң оруун «Межегей хөмүр- даш бүдүрүлгезинге» чедир эде кылган, орук чоогунда хем эриинде чирлип турар черни база кылган. Ынчалза-даа орукту асфальтылавас болган. Тывавыстың Чазааның даргазы Ховалыг В.Т дилегни 2025 чылдың июль 2-де Кочетово-Элегес-Аксы оруун асфальтылаар кылдыр база дилегни киирдим. Вх. №12-03-21-5784. 7/20.2025.
Хоолгазын силерге таныштырарйн.
Хүндүлүг Владислав Товарищтайович!
Кочетово суурнуң көдээ культура бажыңынга Тываның Чазааның 2025 чылда кылып чоруткан түңнел хуралынга Чазакты төлээлеп, хуралды эрттирип келген даргалар Элегест-Аксы- Кочетово оруун бо чылын асфальтылаар дугайында өөрүнчүг медээни чонга чарлаан.Чон улуг өөрүшкү-биле димиттиг адыш часкап, Тывавыстың Чазак даргазынга өөрүп четтиргенин илередип чедерин Кызыл хоорайдан хуралдап келген даргаларга дамчыдарын дилээннер. Ам ол орукту асфальтылавас деп барган. Хуралга чонну даргалар мегелээн –дир. Кочетово суур- Тыва Республикада база төөгүлүг черлериниң бирээзи, кандыг-даа чон ол суурже чылдың-на ТАР-ның тургустунганын демдеглээн август айда байырлалынче барып турарла болгай. Олар чүгле оруктуң багайын Кочетово суурга байырлыг хуралга киржип келгеш кайгап турдулар.
Мооң мурнунда чылдарда-ла ол айтырыгга хамаарыштыр чоннуң дилээн орукту асфальтылаар дугайында айтырыгны чеже-даа катап негеп киирип турдувус, «Межегей хөмүр-даш бүдүрүлгези» ажыттынарга-ла. Түңнел чок боорга, чоннуң дилээн Силерге дилег кылдыр киирип бижип турарым ол. Бо айтырыгны шиитпирлээри-биле силерже биживес аргам чок болду.
Үстүнде бижээн чүүлдерни барымдаалап, кожуп каан кыйгырыгны шын талазы-биле сайгарып, Кочетово суурдан Элегес-Аксы суурже машиналыг аргыжар орукту асфальтылап бээр дугайында чоннуң дилээн өөренип көргеш, шиитпирлеп бээрин улуу-биле дилеп ор мен.
Таңды кожууннуң Төлээлекчилер Хуралының депутады Сергей Оюн.
Мээң бо киирген дилээм Чазак даргазынга четпээн, көрбээн-даа. Дарганың харыызы меңээ келбээн ужуру, ТР-ның баштыңының администрациязы болгаш ТР-ның Чазааның аппарады документилер-биле хандырар эргелел, хамаатыларның чагаа-дилеглерин хүлээр болгаш хынаар килдис боттары-ла ТР-ның орук-транспорт яамызынче чоргускан. Чазак даргазынга ужуражыр дугайында дилег кылырга база ужураштырбас, кандыг бир сайыттарче чоргузар. Олар чүнү-даа шиитпирлеп шыдавас, акша- төгерик чок-ла дээр. Ындыг бе? дээрге, Чөөн-Хемчик кожууннуң Бажын-Алаакче бо чылын орукту асфальтылаан, Пии-Хем кожууннуң база бир суурунче орукту асфальтылаан боор-дыр.
Ам ТР-ның орук-транспорт яамызының харыызын көрээлиңер.
Бо хүнде көрдүнген оруктуң комплекстиг капиталдыг септелгезин чорударынга саң-хөө курлавырлары кызыгаарлаттынган. Федералдыг бюджеттен немелде саң-хөө курлавырларын тускайлаан болза, келир чылдарда Усть-Элегест-Кочетово автооруктуң капиталдыг септелгезин чоорту акшаландырып болур.
Амгы үеде эң чугула көөр угланыышкын оруктуң айыткан кезээнге доктаамал ажаалданы хандырары, онза байдалдарның айыыл-халавын эвээжедир болгаш автотранспорттуң айыыл чок эртерин хандырары. Оон аңгыда, бар акша-хөреңгини чарыгдаарының үре-түңнелин бедидеринче угланган бюджет курлавырларының чарыгдалдарын шынарлыг кылырының аргаларын көрүп турар.
Чазактың 2025 чылда чоруткан түңнел хуралынга чедир дөрт ай арткан. Хуралга көрүп көөр бис, шынын, мегезин. Оон чон түңнелди көргеш чугаалаар.