Шагааның бүдүү айының утказы

Шагааның бүдүү айының утказы

«Шаг бажы келди, Шагааның бүдүү айы үндү» - дижип улуг өгбелеривис чугаалажыр чораан. Шагаа хүнү үнгүже, баш удур белеткенир үжен хонуктуң үезин бүдүү айы дээр, амгы үе-биле тодаргайлаарга, январь 22-ден февраль 20-ге чедер.Показать ещё

Шагаа дээрге «Шагныӊ чаазы» - Чаа чылдыӊ эгези азы «шаг» (үе) болгаш «аа» (аа сүт) деп ийи сөстен тургустунган чиңгине тыва сөс болур. Тывалар чаа үениң келгенин чаш төлдүң чаларап төрүттүнгени болгаш иениң аа сүдү ышкаш арыг деп сүзүглеп турганындан Шагаа үезин «ак» ыдыктыг деп билип чораан.

Шагааның бүдүү айында аал-оранының девискээрин аштап-арыглаар, кажаа-хораа иштин база аштап, коптарар дээш, кылыр ажыл -ла хөй болур. Чүгле чурттап олурар оран – савазының ишти-даштында бок-сагын арыглаар эвес, ооң-биле кады Шагаа чемин белеткээр база кедер идик-хевин баш бурунгаар шүгдүнер. Ол ышкаш кижи бодунуң сагыш-сеткилин, үзел-бодалдарын, чаңгыс аайлап, бүгү-ле чүве “чаагай болзун”, “буян-кежик доктаар болзун” деп сүзүглеп, манаары чугула.

Хүндүлүг чонувус! Өгбелеривистиң чаагай чаңчылдарын сагып, ыдыктыг байырлалывысты арыг-силиг, сагыш-сеткиливис чиик-сергек уткуп алыры-биле, белеткениринче кыйгырдывыс!

#культуратувы #Шагаа2023 #народныетрадиции #обычаи #народноетворчествотувы #рцнтд #ГодНародногоСплочениявТуве #Тывачоннуңмөөңнежиишкинчылы #тува #тыва