Алдын кушкаш: «Ойнап ойнап турар өөрениили»
Алдын кушкаш: «Ойнап ойнап турар өөрениили»
«Таңды Уула» чечен чогаал каттыжыышкыны база катап чаа номну чырыкче парлап үндүрүп турар. Номнуң автору шүлүкчү, композитор, алдарлыг кижизидикчи башкы Галина Ховалыг.
Ховалыг Галина Давааевна 1956 чылда Тес-Хем кожууннуң Самагалтай суурга ажылчын өг-бүлеге төрүттүнген.
1973 чылда Самагалтай ортумак школазын дооскан соонда, уругларга хөгжүм башкызы мергежилди чедип ап, Красноярск крайның Минусинск хоорайының культура- өөредилге училищезин дооскан. Кызылдың педагогика институдун 1994 чылда бот өөредилге - биле дооскаш, «Эге өөредилгениң педагогиказы болгаш методиказы» деп мергежилди чедип алган.
Башкы ажылын Кызыл кожууннуң Кур-Чер суурда «Хүнчүгеш» уруглар садынга хөгжүмнүң удуртукчу башкызы кылдыр эгелээн. Ооң соонда ол-ла уруглар садының хөй чылдарда билдингир удуртукчузу чорааш, амгы үеде ында улуг кижизидикчи башкы болуп ажылдап чоруур. Уран чүүлге дыка ынак, ылаңгыя ыры-хөгжүмге. Сагыш-сеткили байлак дээди эртемниг башкы. Хостуг үелеринде ыры бижииринге, шүлүк чогаадырынга сундулуг. Чаштарга ынакшылын берген чоннуң хүндүлүг башкызы, бодунуң чогааткан шүлүктерин оларга тураскааткан бооп турар. Хөгжүмнүг чогаалдарның чаражын, төрээн чериниң кайгамчык бойдузун уругларга билиндирип, энерелдиг ачы-буянын сөңнеп, чараш чүүлдерге кижизидип бараалгаткан. Ол бодунуң ажылын школа назыны четпээн уругларның хөгжүм репертуарын калбартырынга тураскааткан. Кур-Чер суурга уруглар садтарының чаштарындан эгелээш, школачылар, хоочуннар ортузунга кандыг-даа хемчеглер организастаарга, ооң хөгжүм каасталгазын, үндезинин кылып чоруур. Тываның композиторлары 1987 чылдан эгелеп, ооң школа назыны четпээн уругларга ырларын үнелеп, уруглар садтарынга, класстарга хөгжүмнүг чогаалдарны бижип эгелээннер.
Г.Д.Ховалыг хөй-ниити ажылының идепкейлиг киржикчизи, Кур-Чер суурда уран чүүл шимчээшкининиң хоочуну, Тыва Республиканың композиторлар Эвилелиниң кежигүнү.
Өөредилге адырынга ачы-хавыяазы дээш, «Россия Федерациязының ниити өөредилгезиниң алдарлыг ажылдакчызы» деп хүндүлүг атты аңаа тывыскан.
Бо шүлүктер, ыры чыындылары номун автор өөреникчилерниң хөгжүм кичээлинге, культура ажылдакчыларынга, бот-тывынгыр артистерге ажыглаттына бээр кылдыр чыып тургускан. Бо айда культураның болгаш өөредилге шугумунуң хоочуну, Галина Давааевнаның мугур харлаан байырлалынга тураскаадып, кижидикчи башкының кичээл чорудулгазының үезинде бичии чаштарга ажыглап турары бодунуң бижип алган шүлүктерин, ырларның нотазын Алдын кушкаш: «Онап тура өөрениили» деп номга чыып, чырыкче үндүрүп турары бо.
Хүндүлүг Галина Давааевна!
Таңды кожууннуң чечен чогаал каттыжышкынының чогаал ажылын сайзырадырынга үлүг- хууңарны чаңгыс эвес катап киирип, ол ышкаш
«Алдын-Кушкаш: «Ойнап тура, өөрениили» деп номну чырыкче парлап үндүреринге деткимчени көргүскениңер дээш, бодумнуң өмүнээмден ханы өөрүп четтиргенимни илередип ор мен. Силерниң чогаадыкчы ажылыңарны бедии- биле үнелеп, ал бодуңарга бүгү-ле чүүлдерге улуг чедиишкиннерни, амыр- тайбыңны, аас-кежикти, ак орукту күзедим.
Тыва Республиканың алдарлыг ажылдакчызы,
ТР-ның Чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү Сергей Оюн.
13:19 08.06.2026 16+